ملا احمد نراقی — باب چهارم
346 گفتار · 3624 بیت
گفتارها
- باب چهارم
- مقام اول -
- اقسام عدالت و درجات عدول
- فصل سوم - عدالت سر منشا کمال و سعادت
- فصل چهارم - اتصاف مصلح به عدالت
- مقام دوم
- مطلب اول - در بیان دو جنس رذیله و ضد آنها
- فصل پنجم - حکمت علم به حقایق اشیاست
- شرافت و فضیلت علم
- آداب و شروط تعلیم و تعلم
- فایده دوم - درجات علم از نظر شرافت و وجوب تحصیل
- در تحصیل علم الهی
- احتراز از معاصی سبب اعتقاد جازم
- تلقین ترجمه عقائد به اطفال
- وجوب عینی علم اخلاق
- علم مقدمه عمل
- مطلب دوم رذائلی که از جربزه و جهل ناشی می شوند
- یقین و اقل مراتب آن
- علامات صاحب یقین
- مراتب یقین
- شرک و اقسام آن
- فصل - توحید و اقسام آن
- فصل - علائم ترقی در مراتب توحید
- فصل - آشنائی با اسرار ملک و ملکوت
- صفت چهارم - خواطر نفسانی و وساوس شیطانی
- افکاری که دل را مشغول می کند
- فصل - اقسام الهام و وسوسه و علامات آنها
- فصل - مضرات وساوس شیطانی و خواطر نفسانی
- فصل - معالجه امراض نفسانی
- غفلت از خدا سبب وسوسه شیطان
- ذکر قلبی مانع وساوس و خواطر
- چهار مرتبه ذکر
- فایده - کیفیت سد ابواب خواطر، و رفع وساوس
- فصل - خواطر و افکار نیکو و ستوده
- تدبر در آفرینش و صنع پروردگار
- در عجایب خلقت پشه و زنبور
- قدرت نمائی حق در خلقت انسان
- تدبر در خلقت استخوان ها و رگهای بدن
- اسرار و عجایب خلقت چشم
- در عجایب خلقت گوش
- حکمتهای نهفته در صورت انسان
- عجایب دستگاه گوارش
- عجایب خلقت دل انسان
- نگاهی به چگونگی خلقت دستها و انگشتان
- ترکیب خلقت و آفرینش پا
- تمهیدات الهی جهت ورود انسان به دنیا
- نقش قوه خیال و واهمه و عاقله
- آیات آفاقی، مشاهده قدرت پروردگار
- عجایب کوهها
- انواع گیاهان و فوائد آنها
- درختان و شکوفایی آنها
- اصناف حیوانات
- عجایب دریاها
- تفکر در خلقت فضا و کرات آسمانی
- عظمت آسمانها
- تفکر در اعمال و رفتار خود
- صفات مکر و حیله
- مقام سیم
- ترس و اقسام آن
- فصل - انواع ترس های ناپسند
- علل ترس از مرگ
- فصل - اطمینان قلب و طریقه تحصیل آن
- ایمنی از مکر خدا
- فصل اول - سبب ایمنی از مکر خدا
- فصل دوم - خوف از خدا و انواع آن
- فصل سوم - مکروهاتی که سر منشأ خوف و ترس است
- ترس از سوء عاقبت
- فصل چهارم - خوف از خدا عالی ترین درجه خوف
- فصل پنجم - کیفیت تحصیل صفت خوف از خدا
- فصل - علت نترسیدن از سوء خاتمه
- یأس و ناامیدی از رحمت خدا
- فصل - رجاء و امیدواری به خدا
- آیات و اخبار در فضیلت رجاء
- اموری که باعث نجات مومنان و امید گنهکاران است
- رجاء و امیدواری بدون طاعت
- فصل - خوف اصلح است یا رجاء؟
- فصل - طریقه تحصیل رجاء
- صفت چهارم - ضعف نفس و سستی آن
- فصل - قوت نفس و طریقه تحصیل آن
- دون همتی و مذمت آن
- بی غیرتی و بی حمیتی
- فصل - غیرت در دین و ناموس
- غیرت در اولاد و تربیت او
- غیرت در مال
- عجله و شتابزدگی و مذمت آن
- فصل - وقار و طمأنینه
- سوء ظن به خدا و خلق
- راه معالجه بدگمانی به خدا و خلق
- فصل - حسن ظن به خدا و خلق
- غضب و اسباب آن
- فصل - غضب مفرط و مفاسد آن
- فصل - معالجه غضب
- فصل - حلم و کظم غیظ
- در صدد انتقام بودن و مذمت آن
- فصل - عفو و بخشش و فضیلت آن
- صفت یازدهم - غلظت و درشتی در گفتار و کردار
- شرافت مدارا با مردم
- صفت دوازدهم - کج خلقی
- معالجه کج خلقی
- صفت سیزدهم - عداوت و دشمنی
- معالجه عداوت و دشمنی
- فصل - مذمت ضرب و شتم، فحش، لعن و طعن
- نفرین به مسلمان
- صفت چهاردهم - عُجْب و مذمت آن
- فصل - معالجه بیماری عجب
- علاج عجب به علم و دانش
- علاج عجب به عبادت و طاعت
- علاج عجب به ورع و تقوی و نحو اینها
- علاج عجب به حسب و نسب
- علاج عجب به جمال
- علاج عجب به مال
- علاج عجب به قدرت
- علاج عجب به جاه و منصب
- علاج عجب به عقل و زیرکی
- فصل - شرافت شکسته نفسی
- صفت پانزدهم - کبر و تفاوت آن با عجب
- تجسم متکبرین در قیامت
- فصل - اقسام تکبر و درجات متکبرین
- فصل - راه معالجه تکبر
- فصل - نشانه های تکبر و تواضع
- فصل - تواضع و فروتنی
- فایده - مذموم بودن ذلت و خواری
- صفت شانزدهم - تفاخر و مذمت آن
- صفت هفدهم - بغی و سرکشی
- صفت هیجدهم - علاج خودستایی و تزکیه نفس
- صفت نوزدهم - عصبیت
- صفت بیستم - کتمان حق
- فصل - صفت انصاف
- صفت بیست و یکم - قساوت و سنگدلی و علاج آن
- مقام چهارم
- فصل اول - مذمت شره و شکم پرستی
- ثمرات گرسنگی
- مفاسد پیروی از شهوت
- فصل دوم - مذمت خمود و فواید نکاح
- فصل سوم - در بیان صفت نیکوی عفت
- مطلب دوم
- فصل - حقیقت دنیا فی نفسه
- حقیقت دنیا در حق بندگان
- فصل - تقسیم دنیا به مذموم و غیر مذموم
- فصل - مذمت دنیا و بی ارزشی و بی اعتباری آن
- فصل - چیزهایی که دنیا را به آنها تشبیه کرده اند
- فصل - دنیای ممدوح و مذموم
- اقسام آنچه در دنیا هست
- فصل - فقر و غنا و حالتهای آنها
- فصل - مذمت مال و مالداری
- مدح مال و ثروت
- فصل - مفاسد مال و ثروت
- فصل - طرق رهایی از مفاسد مال
- فصل - زهد و فضیلت آن
- زهد از دیدگاه آیات و روایات
- فصل - درجات و اقسام زهد
- فایده - زاهد حقیقی و علائم او
- صفت دوم - مفاسد غنا و بی نیازی
- فصل - فقر و اقسام آن
- فصل - فضیلت و شرافت فقر
- فصل - فضیلت فقیر صابر و راضی، بر غنی شاکر و سخی
- فقیر حریص و غنی حریص
- فصل - فرق بین فقیر و گدا و مذمت تکدی
- اقسام احتیاج ها
- صفت سوم - حرص و مفاسد آن
- فصل - ملکه قناعت
- فصل - راه معالجه صفت حرص، و تحصیل قناعت
- صفت چهارم - طمع و مفاسد آن
- فصل - شرافت استغنا و قطع طمع
- صفت پنجم - بخل و مذمت آن
- فصل - فضیلت سخاوت
- ایثار، بالاترین مرتبه سخاوت
- فصل - علاج مرض بخل
- فصل - میانه روی در مصرف مال
- فصل - نکات و دقایق باطنی سخاوت
- اسرار وجوب زکاه
- دوم - آداب انفاق
- علاج منت گذاشتن و ایذای فقیر
- فایده - آداب انفاق شونده
- نفقه اهل و عیال
- صدقات مستحبه
- آداب مهمانی کردن
- آداب میهمان
- حق معلوم و حق حصاد
- فضیلت و ثواب قرض دادن
- مهلت دادن به قرض دار یا حلال کردن او
- خوردن مال حرام
- فصل - اموال حلال و حرام و مشتبه و درجات آنها
- فصل - فضیلت اجتناب از مال حرام
- فصل - مداخل مال حلال
- اصناف دزدان و گدایان
- خیانت و غدر در مال
- فرو رفتن در باطل
- تکلم به سخنان بیهوده
- فصل - فوائد خاموشی و ترک سخنان بیهوده
- مقام پنجم
- صفت حسد و مفاسد آن
- فایده - مراتب حسد
- فصل - موجبات حسد
- فایده - حسد ورزی هر صنفی به صنف خود
- محبت دنیا منشأ همه اسباب حسد
- فصل - معالجه مرض حسد با علم و عمل
- فایده - حسد مذموم و حرام
- فصل - مدح و فضیلت نصیحت و خیرخواهی
- اهانت و تحقیر نمودن بندگان خدا
- تعظیم و احترام به بندگان خدا
- احترام به سادات
- صفت سیم - ظلم و مفاسد آن
- پاسخ ظالم در روز قیامت
- اعانت به ظالم و راضی به فعل او شدن
- عدالت و فضیلت آن
- فواید دنیوی عدالت
- فصل - آثار و لوازم عدالت
- فصل - معالجه ستمکاری و تحصیل ملکه عدالت
- ترک اعانت مسلمین و عدم اهتمام در امور ایشان
- فصل - اهتمام در قضای حوائج مسلمین
- کوتاهی و مسامحه در امر به معروف و نهی از منکر
- فصل - اهتمام در امر به معروف و نهی از منکر
- وجوب امر به معروف و نهی از منکر و شرایط آن
- شرایط امر و نهی شونده
- فصل - مراتب امر به معروف و نهی از منکر
- فصل - مختصری از محرمات شایع در میان مردم
- مذمت قهر کردن و دوری از برادران دینی
- فصل - فضیلت و ثواب آشتی و الفت
- صفت هفتم - قطع رحم و اسباب آن
- وجوب و فضیلت صله رحم و فواید آن
- صفت هشتم - عقوق والدین و مذمت آن
- فضیلت نیکی به والدین
- فصل - حقوق همسایگان
- صفت نهم - مذمت عیبجوئی کردن
- فضیلت عیب پوشی کردن
- چون برآید از بدان نیکی و از نیکان بدی
- مذمت فاش کردن راز مردم
- سخن چینی و نمامی و مفاسد آن
- اعتنا نکردن به سخن چین
- صفت دوازدهم - افساد میان مردم و عقوبت آن
- اصلاح میان مردم و فضل و ثواب آن
- صفت سیزدهم - شماتت کردن
- صفت چهاردهم - مراء و جدال و مخاصمه
- ممدوح بودن خصومت در حق شرعی
- صفت پانزدهم - تمسخر و استهزاء کردن
- صفت شانزدهم - مزاح، شوخی و بذله گویی
- صفت هفدهم - معنی و حقیقت غیبت
- غیبت با غیرزبان
- شنونده غیبت نیز حکم غیبت کننده را دارد
- فصل دوم - آیات و اخبار وارده در حرمت و مذمت غیبت
- فصل سوم - معالجه اجمالی غیبت
- معالجه تفصیلی غیبت
- فصل پنجم - شرافت ستایش و مدح مسلمین
- صفت هیجدهم - دروغ گفتن
- مواضعی که دروغ گفتن در آنها جایز است
- توریه کردن
- دروغهای حرامی که مردم در آنها سهل انگارند
- فصل - اجتناب از کذب، و طریقه خلاصی از آن
- دروغ گفتن مایه رسوایی
- فصل - صدق و راستگویی
- دروغ در اعمال و رفتار
- در اخلاق و مقامات دین
- فایده - مفاسد و آفات زبان
- خاموشی ضد آفات و مفاسد زبان
- صفت نوزدهم - حب جاه، شهرت، و ریاست
- فصل - آیات و روایات در مذمت حب جاه طلبی
- فصل - ریاست بی ضرر و ممدوح
- فصل - علاج علمی و عملی مرض حب جاه و ریاست
- معالجه عملی حب جاه
- فصل - شرافت گمنامی و بی اعتباری در نظر مردم
- صفت بیستم - دوست داشتن مدح و ثنا، و کراهت بدنامی
- اسباب مدح و خوش آمدگویی
- فصل - معالجه حب مدح و ثناء و کراهت بدنامی
- معالجه کراهت از مذمت
- صفت بیست و یکم - ریا و خودنمائی
- فصل - انواع و اقسام ریا
- فصل - مفاسد اقسام ریا و احکام آنها
- فصل - علاج ریا
- معالجه عملی مرض ریا
- فصل - اخلاص
- فصل - اخلاص از مقامات مقربین است
- صفت بیست و دوم - نفاق و دورویی، و مذمت آن
- موارد استثنا شده از نفاق
- صفت بیست و سوم - غرور
- فصل - طوایف اهل غرور، و اسباب غرور، و معالجه آنها
- کفاره و صاحبان مذاهب فاسد
- اهل فسق و معاصی
- غرور اهل علم
- غرور و اعظان
- مغرورترین از اهل عبادت
- اهل تصوف، و درویشان
- سلاطین و حکام و صاحبان قدرت
- اغنیا و مالداران
- صفت بیست و چهارم - طول امل و اسباب آن
- فصل - قصر أمل و فواید آن
- طوایف مختلف مردم در رابطه با طول و قصر أمل
- فصل - معالجه طول أمل
- اصرار بر معاصی وعدم پشیمانی از آن
- فصل - توبه و پشیمانی و اسباب آن
- فصل - فضیلت توبه
- توبه مقبول و شرایط آن
- فصل - اقسام توبه و بیان آنها
- کمال توبه از نظر امیرالمومنین علی علیه السلام
- فایده - اجتناب از کبایر، کفاره گناهان صغیره
- اسبابی که گناه صغیره را کبیره می کند
- فصل - اقسام توبه کنندگان
- فراموشی اعمال خود، و غفلت از محاسبه
- فصل - محاسبه و مراقبه
- فصل - عقل، تاجر راه آخرت
- کیفیت محاسبه نفس
- مطالعه احوال صالحان
- کراهت و تنفر طبع
- فصل - اسباب محبت و اقسام آن
- فصل - هیچ دلی از محبت خالی نیست
- فصل - محبت خدا بالاترین محبت ها
- فصل - در فساد قول کسی که محبت خدا را فقط مواظبت بر طاعات می داند
- فصل - محبت خدا کامل ترین لذتهاست
- راههای لقاء و مشاهده و وصال حضرت حق
- فصل - طریق تحصیل محبت و معرفت خدا
- فصل - علائم و آثار محبت خدا
- فصل - حقیقت شوق به لقای خدا
- حقیقت أنس با خدا
- فصل - خلوت و عزلت و فواید آن
- فواید مخالطه با مردم
- فصل - آیات و اخباری که دلالت می کنند بر اینکه خدا بندگان خود را دوست دارد
- فصل - پیرامون حب فی الله و بغض فی الله
- صفت بیست و هشتم - اعتراض بر اراده و تقدیرات خدا
- فصل - رضا بر قضا و مقدرات الهی
- فصل - رضا از ثمرات محبت است
- فصل - عدم منافات رضا با دعا
- فصل - طریق تحصیل رضا
- صفت بیست و نهم - حزن و اندوه بر امور دنیوی و علاج آن
- صفت سی ام - مذمت بی اعتمادی به خدا و اعتماد به غیر خدا
- فصل - توکل بر خدا و فضیلت آن
- فصل - تقسیم امور بندگان
- فصل - درجات توکل
- فصل - راه تحصیل صفت توکل و علامت حصول آن
- صفت سی و یکم - کفران نعمت و شکر نعمت
- فصل - فضیلت شکر نعمت
- فصل - شناخت اسباب کسب رضای خدا
- فصل - شکر نعمت و کفران به اموری که در اختیار انسان است
- فصل - شناخت نعمتهای الهی
- فصل - فهمیدن و درک غذا قبل از خوردن
- فصل - رغبت آدمی به غذا
- فصل - حکمتهای نهفته در دانه گندم
- فصل - طبقات و اصناف ملائکه و اعمال ایشان
- فصل - سبب تقصیر مردم در شکر گزاری
- فصل - طریقه تحصیل شکر حضرت باری
- صفت سی و دوم - جزع و بی تابی
- فصل - صبر و شکیبایی
- فصل - صبر در حال رفاه و نعمت
- فصل - ثمراتی که بر صبر مترتب می شود
- فصل -اموری که طالب صبر باید مراعات نماید
- صبر حضرت ایوب علیه السلام
- صفت سی و سوم - فسق و خروج از اطاعت خدا
نظرات
هنوز نظری تأیید نشده.
{{ c.body }}