خیلی
زبان مبدأ: فارسی
/xeyl/
معنی فارسی
- صفت (گفتگو): فراوان، بسیار.
- صفت گروهی، عدهای.
- صفت واژه خیلی/xeīlī/ بسیار، زیادی پُر، این واژه از پُوئورو/ pōuru= پر، فراوان گرفته شده از poura/ پوئورَ = پر. بر سر واژگان دیگر آمده است مانند: پُوئوروایشتی/ pōuruišti بسیار تند است. (فرهنگ واژه های اوستا) منبع. فرهنگ پاشنگ
- صفت ✅ ریشهشناسی واژههای «خیل» و «خیلی» ارائه میشود که علاوه بر منابع کلاسیک فارسی، به منابع تخصصی ایرانشناسی، اوستایی، پهلوی و سانسکریت نیز ارجاع دارد. --- 🩶 ریشهشناسی واژههای «خیل» و «خیلی» --- ۱. واژهٔ «خیل» صورت فارسی نو: خِیل /xeyl/ صورت فارسی میانه (پهلوی): xēl / xīl صورت ایرانی باستان: *xᵛail- یا *xᵛēra- ریشهٔ تطبیقی: از ریشهٔ ایرانی باستان به معنی «گروه، دسته، سپاه، جمع شدن». معنا در دورههای تاریخی دوره معنا فارسی میانه دسته، گروه، سپاه فارسی دری (قرون ۴–۷ق) طایفه، جماعت، لشکر، انبوه فارسی نو (پس از قرن ۸ق) گروه، جمعی از انسانها یا حیوانات «خیلِ خیلان برآمدند از دشت» — فردوسی، شاهنامه ریشهشناسی تطبیقی واژهی خیل از ریشهٔ هندواروپایی بازسازیشدهی kailo- / gailo- به معنی «گرد آمدن، اجتماع» آمده است. در زبانهای ایرانی شرقی (مانند سُغدی و ختنی)، صورتهایی چون xēl و xēlan با معن…
*اوستایی و پهلوی