کلات
زبان مبدأ: فارسی
معنی فارسی
- کلات یا کلات نادر، مرکز شهرستان کلات و شهری مرزی در شمال شرقی استان خراسان رضوی.
- قلعه یا ده بزرگی که بر سر کوه و یا پشته بلندی ساخته باشند.
- کلاته: در گویش گنابادی روستای خالی از سکنه و متروکه را گویند.
- ریشهشناسی واژهی «کلات» را با دقت نشان میدهد. برای شفافتر شدن و کمی ساختاربندی بهتر، میتوانم آن را به صورت یک نسخهی جمعبندیشده و روان بازنویسی کنم: --- واژهی «کلات» و ریشهی آن واژهی «کلات» (کِلات) یک واژهی بومی ایرانی است که ریشهای در فارسی میانه و اوستایی دارد و به معنای «مکان بلند»، «دژ» یا «جای برجسته» است. این واژه بعدها در نام برخی مکانها مانند «کلات نادری» به کار رفته و بهصورت معادل مفهومی برای مکانهای حفاظتشده یا برجسته نیز استفاده شده است. --- شکلها و معانی در زبانهای ایرانی و هندواروپایی اوستایی: kata یا karata → «خانه، مکان، دژ» فارسی میانه (پهلوی): kalāt یا kat → «دژ، کوهدژ» سانسکریت: kṣetra (क्षेत्र) → «زمین، محدوده، مکان حفاظتشده» --- ریشهی تطبیقی واژهی «کلات» از ریشهی هندواروپایی kal- / kar- گرفته شده که معنای «پوشاندن، محافظت کردن، جای بلند» دارد. نمون…
اوستایی و پهلوی