دیوان شیخ بهایی
صفحهٔ ویژهٔ دیوان شیخ بهایی در فرم نو.
بهاء الدین محمد عاملی مشهور به شیخ بهایی از دانشمندان بنام عهد شاه عباس صفوی است. وی در سال ۹۵۳ هجری قمری در بعلبک متولد شد. در ۱۳ سالگی همراه پدرش به ایران مهاجرت کرد. وی تألیفاتی به فارسی و عربی دارد که مجموعهٔ آنها به ۸۸ کتاب و رساله بالغ میشود. از آثار او میتوان به کشکول، دیوان غزلیات، جامع عباسی (در فقه)، خلاصةالحساب، تشریح الافلاک و دو مثنوی معروف «نان و حلوا» و «شیر و شکر» اشاره کرد. وی در سال ۱۰۳۰ هجری قمری در اصفهان دار فانی را وداع گفت. جنازهٔ او را به مشهد انتقال دادند و در مسجد گوهرشاد دفن کردند.
این دیوان در 19 بخش سازمان یافته است.
بخشهای دیوان
- دیوان اشعار — 130 گفتار
- نان و حلوا — 24 گفتار
- شیر و شکر — 7 گفتار
- نان و پنیر — 15 گفتار
- موش و گربه — 27 گفتار
- کشکول — 82 گفتار
نمونه اشعار
- مخمس — تا کی به تمنای وصال تو یگانه / اشکم شود از هر مژه چون سیل روانه
- غزل شمارهٔ ۱ — جاء البرید مبشرا من بعد ما طال المدا / ای قاصد جانان تو را صد جان و دل بادا فدا
- شمارهٔ ۱ — گر نبود خنگ مطلی لگام / زد بتوان بر قدم خویش گام
- رباعی شمارهٔ ۱ — ای صاحب مسئله! تو بشنو از ما / تحقیق بدان که لامکان است خدا
- شمارهٔ ۱ — یکی دیوانهای را گفت: بشمار / برای من، همه دیوانگان را
- بخش ۱ - نان و حلوا — نان و حلوا چیست؟ جاه و مال تو / باغ و راغ و حشمت و اقبال تو
- بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم — ای مرکز دایرهٔ امکان / وی زبدهٔ عالم کون و مکان
- بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم — ای که روز و شب زنی از علم لاف / هیچ بر جهلت نداری اعتراف
- مقدمه — بسم اللّه الرحمنّ الرحیم الحمد للّه رب العالمین و الصلواة و السلام على أشرف المرسلین و آله…
- بخش اول - قسمت اول — پروردگار یگانه و یاور را سپاس و درود وی بر سرورمان محمد و تبار او باد. اما بعد، پس از آن ک…
- بخش اول - قسمت اول — بلبل اگر نه مست گل است این ترانه چیست؟ / گر نیست عشق زمزمه ی عاشقانه چیست؟
- بخش اول - قسمت اول — یاران، برخیزید و پیام مرا بدنیا رسانید که هر دم برنگی درآید. و از من گوییدش، فریبکارا، از …
- بخش اول - قسمت اول — شود که گویند گرد شده ی قرآن را نشاید که تصنیف خواند زیرا که ظاهر آن است که تصنیف بایستی تم…
- بخش اول - قسمت اول — بسم الله الرحمن الرحیم
- بخش اول - قسمت اول — بسم الله الرحمن الرحیم
- بخش اول - قسمت اول — چو می بینم کسی کز کوی او دلشاد می آید / فریبی کز وی اول خورده بودم یاد می آید
- بخش اول — بسم الله الرحمن الرحیم
- بخش اول - قسمت اول — در خرقه چو آتش زدی ای سالک عارف / جهدی کن و سرحلقه ی رندان جهان باش
- مستزاد — هرگز نرسیدهام من سوخته جان، / روزی به امید
- غزل شمارهٔ ۲ — ای خاک درت سرمهٔ ارباب بصارت / در تأدیت مدح تو خم، پشت عبارت
- شمارهٔ ۲ — از سمور و حریر بیزارم / باز میل قلندری دارم
- رباعی شمارهٔ ۲ — از دست غم تو، ای بت حور لقا / نه پای ز سر دانم و نه، سر از پا
- شمارهٔ ۲ — مبارک باد عید، آن دردمند بیکسی را / که نه کس را مبارکباد گوید نه کس او را
- بخش ۲ - بسم الله الرحمن الرحیم — ایها اللاهی عن العهد القدیم / ایها الساهی عن النهج القویم
- بخش ۲ - فی المناجات و الالتجاء الی قاضی الحاجات — زین رنج عظیم، خلاصی جو / دستی به دعا بردار و بگو
- بخش ۲ - حکایت — عابدی از قوم اسرائیلیان / در عبادت بود روزان و شبان
- حکایت ۱ — راهدارى ظالم و بدکیش و بىدیانت، و عمل او راهدارى بود و همیشه مسافرین و مترددین از تاجر و …
- بخش اول - قسمت دوم — ابوالربیع زاهد به داود طائی گفت: مرا پندی ده. گفت: از دنیا روزه بگیر و افطارات را آخرت نه.…
- بخش اول - قسمت دوم — مرا نوشاندند و گفتند سیراب شدنی نیستی. هر چند اگر کوههای «سراه » را بنوشانند، سیراب شود.
- بخش اول - قسمت دوم — این فقیر، محمد بهاالدین عاملی - که خدایش ببخشایاد - گوید: از جمله ی آنچه که اصحابنا - خداو…
- بخش اول - قسمت دوم — از سخنان افلاطون: آن کس که هنگام خشنودی از تو، ترا به آن زیبائی که در تو نیست مدح گوید، هن…
- بخش اول - قسمت دوم — صوفئی را گفتند: خرقه ی خویش نفروشی؟ گفت: اگر صیاد تور خویش بفروشد، به کدام وسیله به شکار ن…
- بخش اول - قسمت دوم — ای به پهلوی تو دل در پرده / سر از این پرده برون ناورده
- بخش اول - قسمت دوم — از رویدادهایی که بین حسن صباح و وزیر خوشوقت نظام الملک اتفاق افتاد، آن که: سلطان ملکشاه فر…
- بخش دوم - قسمت اول — چنین دارم از پیر داننده یاد / که شوریده ای رو به صحرا نهاد
- بخش اول - قسمت دوم — دلا دیدهی دوربین برگشای / در این دیر دیرینهی دیرپای
نظرات
هنوز نظری تأیید نشده.
{{ c.body }}