دیوان میرزاده عشقی
صفحهٔ ویژهٔ دیوان میرزاده عشقی در فرم نو.
سیدمحمدرضا کردستانی معروف به میرزاده عشقی (زادهٔ ۲۰ آذر ۱۲۷۳ در همدان – ترور در ۱۲ تیر ۱۳۰۳ در تهران) شاعر، روزنامهنگار، نویسنده و نمایشنامهنویس ایرانی دوره مشروطیّت و مدیر نشریهٔ قرن بیستم بود. وی با وجود طول عمر کوتاهش از جمله مهمترین شاعران عصر مشروطه بهشمار میرود که از عنصر هویت ملی در جهت ایجاد انگیزه و آگاهی در توده مردم بهره گرفت. او را خالق اولین اپرای ایرانی میدانند.
این دیوان در 11 بخش سازمان یافته است.
بخشهای دیوان
- دیوان اشعار — 88 گفتار
- نمایشنامه — 15 گفتار
- نوروزی نامه — 8 گفتار
- جمهوری نامه — 6 گفتار
نمونه اشعار
- احتیاج — هر گناهی، کآدمی عمدا به عالم میکند / احتیاج است، آن که اسبابش فراهم میکند
- شمارهٔ ۱ - کوه الوند و شهر همدان — کوهِ الوند که شهرِ همدان دامنش است / جامهٔ سبز به بر دارد و طوطیمنش است
- شمارهٔ ۱ - آرزوی دل — مرا گر به جاوید؟ عمری دهند / سپس بر سرم، تاج شاهی نهند
- شمارهٔ ۱ - چشمت کور! — خیال خواجگیت بود، بر تمام جهان / شدی ز خانه خود هم جواب، چشمت کور!
- شمارهٔ ۱ - آبروی دولت — دولت به ریش زرد «ظهیر» آبرو گرفت / کناس را بیار، که کابینه بو گرفت
- بخش ۱ - ایدآل یا سه تابلوی عشقی — فارسیزبانها! من شروع کردم به یک شکل نوظهوری افکار شاعرانه را به نظم درآورم و پیش خود خیا…
- بخش ۱ - کفن سیاه — این هم چند قطره اشک دیگر که از دیدن ویرانههای مداین از دیده طبع عشقی بدین اوراق چکیده. مو…
- بخش ۱ - در توصیف بهار استانبول — بتا دیشب در آن کشتی که بردی بر مدا ما را / نمیدانم خدا میبردمان یا ناخدا ما را
- بخش ۱ - جمهوری سوار،تفصیل جناب جمبول — (مثنوی سیاسی، یا داستان کاکا عابدین و یاسی) «در صفحه اول روزنامه قرن بیستم (آخرین شماره) ک…
- به نام عشق وطن — با عشق وطن مندرجات ذیل را در این جا ثبت مینمایم. شاید بعد از من، یادگار بماند و موجب آمرز…
- شمارهٔ ۲ - در وصف طبیعت و ذکری از سید ضیاء الدین طباطبائی — چو این منظومهٔ آفاق، سرتاسر مُنَظَّم شد / همانا فارغ آفاقآفرین، از نظمِ عالم شد
- شمارهٔ ۲ - ابله ترین حیوانات — «بوآلو»، شاعر گویای مغرب / حکیم بخرد دانای مغرب
- شمارهٔ ۲ - آهن پرنده! — در قرن بیستم بشود، آدمی سوار / بر آهنی پرنده، دل آکنده از بخار
- شمارهٔ ۲ - ماستمالی — هر آن که بی خبر از فن خایه مالی شد / دچار زندگی پست و نان خالی شد!
- بخش ۲ - تابلوی اول: شب مهتاب — اوایل گل سرخ است و انتهای بهار / نشستهام سر سنگی کنار یک دیوار
- بخش ۲ - سینمایی از تاریخ گذشته — آنچه در پرده بد از پرده به در میدیدم / پردهای کز سلف آید به نظر میدیدم
- بخش ۲ - مدح (موسم نوروزی و اثرات مصفای آن در عالم، خاصه در استانبول و تعریف منظره زیبای سحرگاهی مدا) — چو فردا روز نوروز است و نوروز جهان آید / رود این سال فرتوت و یکی سال جوان آید
- بخش ۲ - مظهر جمهوری — در صفحهٔ چهارم روزنامه قرن بیستم که این ابیات چاپ شده تصویر مرد مسلح و غضبآلودی را به نام…
- در نکوهش روزگار — آسمانت فتنهبار است و زمینت فتنهزار / دست زرعت تخمِ غمپاش است و تخمِ دلفگار
- شمارهٔ ۳ - مخالفت با قرارداد ایران و انگلیس — نامِ دژخیمِ وطن، دل بشنود، خون میکند / پس بدین خونخوار، اگر شد روبهرو چون میکند؟
- شمارهٔ ۳ - تأثیر سخن — شنیدم نویسنده ای در قدیم / نویسنده پاک رأی و حکیم
- شمارهٔ ۳ - عید خون — ای بشر! مظهر ظرافت شو / نه ز سر تا به پا، قباحت باش
- شمارهٔ ۳ - چه معامله باید کرد؟ — بعد ازین بر وطن و بوم و برش باید رید! / به چنین مجلس و بر کر و فرش باید رید!
- بخش ۳ - تابلوی دوم: روز مرگ مریم — دو ماه رفته ز پاییز و برگها همه زرد / فضای شمران، از باد مهرگان، پر گرد
- بخش ۳ - در گورستان — من به دشت اندر و دشت آغش سیمین مهتاب / نقره، گردی به زمین کرده ز گردون پرتاب
- بخش ۳ - تعریف منظره زیبای سحرگاهی مدا — بیا ای صبح نوروزی، نظر کن منظر ما را / ز دامان «مدا» بنگر فضایی بس مصفا را
- بخش ۳ - نوحه جمهوری — در صفحهٔ پنجم آخرین شمارهٔ قرن بیستم عکس تابوتی را نشان میدهد که عدهای از آن مشایعت مین…
- سرگذشت تأثرآور شاعر — در منتهاالیه خیابان، بود پدید / تهران برون شهر، خرابه یکی بنای
- شمارهٔ ۴ - نارضایتی از خلقت — خلقت من در جهان یک وصلهٔ ناجور بود / من که خود راضی به این خلقت نبودم زور بود؟
- شمارهٔ ۴ - در صفحه غرب — بهارا به پاییز ما، دیده دوز / ز کلک تموزین دی، وی بسوز
- شمارهٔ ۴ - خانه بیگانه! — امان از خویش را بیخانه دیدن / خود اندر خانه بیگانه دیدن
- شمارهٔ ۴ - خر تو خر — این چه بساطی است، چه گشته مگر؟ / مملکت از چیست؟ شده محتضر:
- بخش ۴ - تابلوی سوم: سرگذشت پدر مریم و ایدآل او — ز مرگ مریم، اینک سه روز بگذشته / سر مزار وی، آن پیرمرد سرگشته:
- بخش ۴ - اندیشههای احساساتی — بوی این درد دل خسرو، از آن باد آمد! / بعد من، بر تو چه ای قصر مه آباد آمد؟
- بخش ۴ - بیان رسوم و عادات نوروزی ایرانیان در روزگار باستان — به مانند چنین روزی، به پیشینعهد در ایران / به نام پاک شَت زرتشت، سبزه در چمنزاران
- بخش ۴ - جمهوری نامه — چه ذلتها کشید این ملت زار / دریغ از راه دور و رنج بسیار
نظرات
هنوز نظری تأیید نشده.
{{ c.body }}